Üfle ,sürtün ;Armonika

ARMONİKA, üflemeli bir çalgı olan ağız armonikasına ve sürtünmeyle ses veren bir dizi cam yarım küreden oluşan cam armoni­kasına verilen ortak addır.
1761’de Benjamin Franklin‘in yaptığı cam armonikası, verillon (müzikli bardaklar) adlı bir çalgıdan türetildi. Verillon, ses yansıtıcı bir tahta üstüne yerleştirilmiş ve içlerinde farklı miktarlarda su bulunan bir dizi cam kaptan oluşur. Islak parmakların kapların ağızlarına hafifçe sürtünmesiyle ya da ender olarak çubukla vurularak değişik sesler elde edilir. Benjamin Franklin yalnızca ağızlan görünecek biçimde iç içe yerleştirdiği cam kapları pedalla döndürülen bir çubuğa geçir­di. Çubuk dönerken alt tarafa yerleştirilen bir su kabı, cam kapların ıslanmasını sağlıyordu. Kaplar çıkardıktan seslere göre değişik renk­lere boyanmıştı. Diyatonik (yedi notalık dizi) sesler veren kaplar sırasıyla tayf renklerine (kırmızı, turuncu, san, yeşil, mavi, mor, lacivert), diyezler ise piyano tuşlarında oldu­ğu gibi siyaha boyanmıştı.
Cam armonikası 18. yüzyılda Avrupa’da yaygınlık kazandı. 1746’da Alman besteci Christoph Willibald Gluck Londra’da Veril­lon Konçertosu‘nu bu çalgıyla seslendirdi. 1791’de de Wolfgang Amadeus Mozart armonika, flüt, viyola, obua ve viyolonsel için bir beşli besteledi.

Değerlendirmek ister misiniz?

1 point
Upvote Downvote

Melodi, Müzik ve Armoni detayları

Armut Kökeni ve En iyi Armut Çeşitleri