in , ,

Oyuncak bebeğime ne oldu ? Eskiçağlardan günümüze oyuncak bebek tarihine göz atın.

Eskiden günümüze oyuncak bebeklerin evrimi.

Eskiden günümüze oyuncak bebeklerin evrimi.

 

BEBEK, insan biçimi verilmiş bir oyuncaktır. Bunlar genellikle çocuklar için yapılmakla birlikte, başka amaçlarla kullanılmak üzere yapılmış olanları da vardır. Örneğin 15. yüz­yılda Fransa’da son moda giysileri sergilemek amacıyla oyuncak bebekler kullanılırdı.

Birçok çocuk için bebekler hem arkadaş, hem de oyun aracıdır. İnsanın en eski ve en yaygın oyuncağı bebektir. Çocuklar bebekleri düşsel öykü kişileri ya da sevgi gibi duyguları­nı yöneltecekleri nesneler olarak görürler. Çocuklar bebeklerle oynarken büyüklerin dünyasını taklit eder ve günün birinde gerçek yaşamda karşılaşacakları olayları yaşarlar.

Eskiçağlarda Bebekler

Oyuncak bebeğin ilk olarak ne zaman yapıldı­ğını kimse bilmiyor. Tarihöncesinde insanlar taştan ya da kilden küçük insan heykelcikleri yaparlardı. Bu çok eskiden kalma heykelcik­lerin kutsal anlamlar taşıdığı ve dinsel tören­lerde kullanıldığı sanılmaktadır. En eski insan biçimli heykelcikler Fransa ve Avusturya’da bulunmuştur. 25 bin ile 30 bin yıllık bu heykelciklerin dinsel törenlerde kullanıldıkla­rı sanılmaktadır.

Mısır mezarlarında da İÖ 3000 ile 2000 yılları arasında yapılmış bebekler bulunmuş­tur. Düz tahta parçalarından oyulmuş, geo­metrik desenlerle süslü bu bebeklere tahta boncuklar ya da kil şeritlerden saçlar takılmış­tı. Eski Yunan ve Roma’da da çocukların gerçeğe uygun ve ustaca yapılmış bebekleri vardı.

Amerika’da bulunan en eski bebeklerden Kaçina bebeklerini, 1.500 yıldan beri Arizona ve New Mexico’daki Amerika Yerlileri’nden Zuniler ve Hopiler yapmıştır. İnsanların ge­reksinimlerini karşılayan tanrıları simgeleyen Kaçina bebekleri kaktüs ya da bir tür kavak ağacının köklerinden oyulurdu.

Eski dönemlerde bebekler kil, taş, kemik, tahta, meyve, fındık, mısır başağı yapraklan, mısır koçanı ya da sukabağı gibi doğal madde­lerden yapılırdı. Bebek yapımında kullanılan en eski maddelerden biri, insan ya da hayvan vücudunun biçimini en doğal biçimde verebi­len ağaç kökü ya da dalıdır.

İS 2. yüzyılda Mısır’da fildişinden bebekler yapılıyordu; bugünkü SSCB’nin kuzey kesi­minde de 1.500 yıldan beri kemikten oyma bebekler yapılmıştır. Ayrıca kumaştan ya da bezden yapılma, doldurulmuş bebekler de vardı. Mısır’da İS 500 yılından kalma, bazıları parlak renkli yünlerden tığla işlenerek yapıl­mış, bazıları da başları yünden, vücutları renkli yün elbiselerle örtülmüş bebekler bulunmuştur

Ortaçağdan 20. Yüzyıla Kadar

Ortaçağda yapılmış bebeklere ilişkin çok az bilgimiz vardır. Kilden atlar ve şövalyeler, cam ve kalaydan yapılmış küçük heykelcikler bulunmuştur. Hz. İsa’nın doğumundan önce Fenike, Sardinya ve İtalya’da metal döküm biliniyordu. Oysa kurşundan dökme oyuncak askerler ilk olarak ortaçağda Avrupa’da ya­pıldı.

• 16. yüzyıl ile 18. yüzyıl arasında bebek ve oyuncak yapımında önde gelen Alman kent­lerinden Nürnberg’de ilk kez 1413’te ticari amaçla bebek üretilmeye başlandı.

• 18.yüzyıl sonlarına doğru Avrupa’da giyi­me özen gösterilmeye başlandı ve bu giysileri sergilemede bebekler kullanıldı. Fransa’da saraylı kadınların son moda giysiler içinde nasıl görüneceklerini gösteren bebekler yapıl­dı. Bu dönemdeki bebeklerin çoğu balmu-mundan yapılmıştı.

• 19.yüzyıl başlarında, bebeklerin başlan ya porselenden ya da sırsız seramikten yapılıyordu. Gövdeler ise kösele kaplı tahtadan ya da talaş doldurulmuş köseledendi. 19. yüzyılda kollan ve bacakları hareketli, başlan dönen, gözleri oynayan, sesli ve yürüyen bebekler piyasaya çıktı. Kâğıt, bez ve sünger bebekler de hızla yayıldı.

Bebek yapımında plastiğin kullanılması 20. yüzyılda gerçekleşti. Canlı insan görünümü taşıyan bu bebeklerin özel elbise dolaplan, giysileri ve başka aksesuarları vardır. Günü­müzde kız ve erkek oyuncak bebekler aynı derecede yaygındır.

 

Çeşitli Ülkelerde Oyuncak Bebekler

Bütün dünyada çocukların en büyük eğlencesi bebeklerle oynamaktır. Bazı ülkelerde hâlâ evde yapılan bebekler yeğlenmektedir. Örne­ğin Kore’de çocuklar bebeklerini bambu so­palarından, saçlarını da otlardan yaparlar. Eskimolar kemikten ya da Kuzey Kutup bölgesinde yaşayan mors adlı bir deniz meme­lisinin dişinden, oyma bebekler yaparlar. Hindistan’da düğün armağanı olarak güzel giysili bebekler verilir. Japonya’da bebekler daha çok festival günlerinde kullanılmak için yapılır. Her yıl mart ayında yapılan Bebek Festivali’nde bebek “aileleri” birbirlerini zi­yaret eder.

Bebek Koleksiyonculuğu

Bebek koleksiyonculuğu yaygın bir uğraştır. Okullar ve müzeler de eğitim amacıyla bebek toplar. Çocuklar değişik ülkelerin ve çağlann bebeklerini inceleyerek farklı kültürlerin ve insanların giyimlerine ilişkin bilgi edinirler.

Değerlendirmek ister misiniz?

0 points
Upvote Downvote

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

0

Yorumlar

0 Yorumlar

Yaşadığımız Gezegeni Ne Kadar Tanıyorsun ? Dünya Hakkında 120 Bilgi

Trump SARAY’da Yeni Yıl hazırlıkları Başladı