Mustafa Kemal Atatürk İstanbul’un İşgal Zamanlarında

13 Kasım 1918 günü Haydarpaşa‘da trenden inen Mustafa Kemal düşman gemilerinin za­fer bayraklarını çekerek İstanbul‘a girişiy­le karşılaştı. Bu görüntü karşısında son derece sinirlenen Mustafa Kemal yanındaki üzgün yaverine, “geldikleri gibi giderler” di­yordu.
Mustafa Kemal o günlerde işbaşında bulu­nan ya da siyasal yaşamda etkin bir yeri olan herkesle ilişki kurmaya çalışıyordu. Görüş­melerinde onları tanımaya çalışıyor, güvenilip güvenilmeyeceğini anlamak istiyordu. Padi­şahla konuşmalarında da yeni bir hükümet kurularak kendisinin harbiye nazın olmasını önerdiyse de bir sonuç elde edemedi. Öte yandan Damat Ferid Paşa sadrazamlığa getirilmiş ve eski İttihatçı önderler tutuklanmaya başlamıştı.
Mustafa Kemal‘in İstanbul‘daki en verimli görüşmeleri eski silah arkadaşlarıyla oldu. Bunlar ilerde Kurtuluş Savaşı‘nın da öncü kadrolarını oluşturacaktı. Şişli‘de tuttuğu ev Kurtuluş Savaşı hazırlıklarının yapıldığı bir merkez olmuştu. Buradaki toplantılarda Kâ­zım (Karabekir), İsmet (İnönü), Refet (Be­le), Ali Fuat (Cebesoy), Rauf (Orbay) ve Fet­hi (Okyar) beylerle birlikte soruna çözümler aramaktaydı. Özellikle Kâzım Bey, Anado­lu‘ya geçerek mücadeleyi oradan yürütmeyi savunuyordu. Mustafa Kemal de bu düşünce­yi benimsemeye başlamıştı. Yurdu İstan­bul‘dan kurtarma olanağının kalmadığı ortaya çıkmıştı. Ama Mustafa Kemal Anadolu‘ya geçişinin belli bir yetki ve görevle olmasını istiyordu. Bu olanağı sağlayacak iyi bir fırsat çok geçmeden ortaya çıktı. Samsun ve çevre­sindeki Rumlar bağımsız bir Rum Pontos Devleti kurma girişimi içindeydiler. Bu du­rum Türkler‘i rahatsız ediyor ve çatışmaların çıkmasına neden oluyordu. İşgalci devletlerin Rumlar‘ın yanını tutarak müdahale tehditleri­ne karşı Damat Ferid hükümeti bölgeye Mus­tafa Kemal Paşa‘yı 9. Ordu müfettişi olarak atadı. Böylece Mustafa Kemal çok geniş bir bölgeyi denetleme, buradaki vali ve komutan­lara emir verme yetkisiyle donatıldı. İstanbul‘ da padişah, sadrazam ve arkadaşlarıyla son görüşmelerini yaparak İzmir‘in işgalinden bir gün sonra, 16 Mayıs 1919‘da Bandırma vapu­ruyla Samsun‘a hareket etti. Mustafa Kemal* in 19 Mayıs günü Samsun‘a ulaşmasıyla Tür­kiye‘nin yaşamında 1923 yılına kadar sürecek yeni bir mücadele dönemi başlıyordu.

Değerlendirmek ister misiniz?

0 points
Upvote Downvote

I. Dünya Savaşı zamanlarında Mustafa Kemal Atatürk

Mustafa Kemal Atatürk Bağımsızlık Uğraşları