İngiltere ve İspanya arasındaki ARMADA savaşı

ARMADA, Kraliçe I. Elizabeth döneminde, İngiltere’yi istila etmek için İspanya Kralı II. Felipe’nin 1588’de gönderdiği İspanyol donanmasıdır. İspanya’dan yelken açan 130 geminin ancak 67’sinin geri dönebildiği bu girişimden sonra İspanya, İngiltere’yi işgal etmeyi bir daha hiç denememiştir.
Kral Felipe’nin İngiltere’yi ele geçirmek istemesinin pek çok nedeni vardı. Bunlardan ilki, İngiltere’nin Protestan bir ülke olması ve Felipe’nin tüm Avrupa’yı Katolik yapmak istemesiydi. Böylece Avrupa papanın deneti­mi altında birleşecekti. Felipe önde gelen Katolikler’den olan halası, İskoçya Kraliçesi Mary’i İngilizler’in 1587’de idam etmelerine de öfkelenmişti. Bir başka neden, Felipe’nin Hollanda’ya sahip olması ve İngiltere güçlü olduğu sürece güven içinde olmayacağını dü­şünmesiydi. Bunların yanı sıra İngiltere’nin gemileri dünyanın her yerinde İspanyollar’a ve onların gemilerine saldırıyorlardı. Bu yüz­den Felipe öcünü almaya kararlıydı.
1587’de, İngiliz Sir Francis Drake, Câdiz Körfezi’ne düzenlediği baskınla İspanyol ge­milerinin büyük bölümünü yok ettiği zaman, İspanyol donanması neredeyse yelken açma­ya hazırdı. Felipe donanmasını yeni baştan kurmak zorunda kaldı. Bu sırada donanma komutanının ölmesi, Felipe için bir başka şanssızlık oldu. Onun yerine Armada komu­tanlığına atanan Medina-Sidonia Dükü, deniz savaşları konusunda çok az şey biliyordu.
Sonunda, 1588’de büyük donanma denize açıldı. 130 gemiden bazıları “çok görkemli yapılmış, kale gibi yüksek” büyük kalyonlar­dı. Gemilerde 8.000 gemici ve 19.000 asker vardı. Ayrıca, gemilere katırlar ve atlar, yeterince şarap ve altı ay yetecek kadar peksimet yüklenmişti.
Armada Lizbon’dan daha yeni ayrılmışken büyük bir fırtınaya yakalanarak hasar gördü. Sonunda, donanma mayıs yerine temmuz ayında Manş Denizi’ne doğru yola çıktı.
Planları, Armada‘nın Manş Denizi boyunca savaşarak, Parma Dükü’nün komutasındaki İspanyol ordusunun beklediği Flandre kıyıla­rına ulaşmasıydı. Armada, bu orduyu Manş’tan geçirip, Güneydoğu İngiltere kıyıla­rında karaya çıkaracaktı.

Savaş
11 km uzunluğundaki büyük Armada, Manş’ta yarım ay düzeninde ilerliyordu. 20 Temmuz’da Plymouth açıklarında göründü. 197 gemiden oluşan İngiliz donanması, İs­panyollar tarafından limanda kıstırılmaktan tam zamanında kurtularak denize açıldı. Ef-fingham Lordu Amiral Hovvard başkomutan, Pylmouth’daki donanmanın komutanı olan Sir Francis Drake başkomutan yardımcısıydı .Sir John Hawkins ve Sir Martin Frobisher de yardımcı komutan­lardı. Çağın en ünlü denizcileri olan bu komutanlar, Armada‘nın Dunkerque’de üs­lenmiş olan İspanyol ordusuna ulaşmasını engellemeye karar verdiler. Bu amaçlarını gerçekleştirmek için rüzgârdan yararlanmayı planlamışlardı ve düşman gemilerinin rüzgâr alan tarafına geçmeyi başarırlarsa İspanyollar’ ın geriye dönmelerini önleyip, onları Manş Denizi’nin yukarısına sürükleyebileceklerdi. Rüzgârı arkalarına alan İngilizler düşmana doğru gitmek için rüzgâr yönünde gidebilir­lerdi, ama eğer İspanyollar geri dönüp, İngilizler’e saldırmak isterse, rüzgâra karşı gitmek gibi zor bir işi yapmaları gerekecekti. (O zamanlar gemiler rüzgâra karşı güçlükle gidebiliyordu, ama bu işi İngiliz gemileri, büyük ve hantal İspanyol kalyonlarından daha iyi yapabiliyordu.)
İngiliz planı iyi işledi. İspanyol gemilerinin rüzgâr alan yönüne geçtiler ve uzaktan ateş etmeye başladılar. İspanyol amiral yanaşıp, İngiliz gemilerine borda etmeyi istediyse de İngilizler bu fırsatı vermediler; bir hafta boyunca İspanyol donanmasının gerisinde do­laşıp durarak saldırılarını sürdürdüler. İngiliz gemileri yetenekli gemiciler ve İspanyollar’ınkinden daha uzun menzilli olan çok sayıda topla donatılmıştı. İspanyollar kahramanca savaşmalarına karşın, gerek denizcilik, gerek topçuluk tekniği bakımından İngilizler’in den­gi değildi.

Sonunda İspanyol donanması Kuzey Fran­sa’da Calais açıklarında demirledi. İngilizler yanan gemiler kullanarak, onları açık denize sürmeye karar verdi. Ertesi gece, ziftle dolu altı gemi ateşe verildi ve düşmana doğru sürüklenmek üzere akıntıya bırakıldı. Paniğe kapılan İspanyollar, gemilerin halatlarını ke­sip denize açıldılar.
Ertesi sabah karmakarışık bir yığın halinde­ki İspanyol donanmasını Flandre kıyılarına doğru kovalayan Drake, gün boyu süren bir savaşla İspanyollar’a çok büyük zarar verdi.
Kuzeybatı yönünden patlayan bora yüzün­den, gece boyunca deniz daha da fırtınalıydı. Ertesi gün İspanyollar, kıyı ile İngiliz gemileri arasında sıkışmıştı. İspanyol donanması tü­müyle yok edilmek üzereyken, rüzgâr tam zamanında yeniden yön değiştirerek güneyba­tıdan esmeye başladı ve İspanyollar kuzeye yelken açıp, Kuzey Denizine kaçabildiler. Lord Howard ve Drake, Armada‘dan geriye kalanları Iskoçya’daki Forth Koyu’na kadar kovaladılar. Ama oraya ulaştıklarında, mal­zemeleri tükendiği için. geriye dönmek zo­runda kaldılar.

Armada’nın Sonu
İspanyollar Britanya Adaları’nın çevresini do­laşarak gitmeye karar verdiler. İskoçya ve İrlanda kıyılan boyunca fırtınalarla karşılaştı­lar. İngiliz topçularınca çok hırpalanmış olan gemiler tümüyle parçalandı. Bazıları Atlas Okyanusu’nda battı ve İrlanda’nın batı kıyıla­rı gemi parçalarıyla kaplandı. Fırtınalardan sağ çıkan yüzlerce İspanyol, İrlandalılar ve İrlanda’daki İngiliz garnizonunun askerleri tarafından öldürüldü.
Kral Felipe’nin umutları da gemileri gibi paramparça oldu ve Armada‘sının ancak yarı­sı sonbaharda geri dönebilmeyi başardı.
Zaferden sonra İngilizler’in sevinci sınırsız­dı. Şükranlarını sunmak için St. Paul Katedrali’ne giden kraliçe, bu büyük zaferin anısına bir madalya çıkarılmasını buyurdu. Madalya­nın üzerinde, İngilizler’in Tanrı’nın kendile­rinden yana olduğu inancını belirten “Tanrı üfledi ve paramparça oldular” sözleri (Latin­ce olarak) yer alıyordu.”

Değerlendirmek ister misiniz?

0 points
Upvote Downvote

Arma Tarihi

Kurşun Geçirmez Zırha Sahip Armadillolar