Analitik Düşünme Nedir? Nasıl Geliştirilir?

Çocukların derslerdeki başarısını etkileyen, yetişkinlerin iş ilanlarında sürekli karşılaştığı, büyük-küçük herkes için oldukça önemli olan analitik düşünme nedir?

Analitik düşünme: Bir problemi veya konuyu tümden gelim yöntemi ile alt konulara ayırıp, her bilgiyi ayrıca değerlendirebilme yeteneğidir. Konuların küçük parçalara ayrılıp bilginin sorgulanmasındaki amaç, parçalardan yola çıkıp bütünü çözümlemek/geliştirmektir. Analitik düşünme yeteneği olan kişiler, karmaşık yapılar karşısında pratik çözümler üretebilirler.

Analitik Düşünme Becerisi Kişiye Ne Kazandırır?

  • En temele inersek, okul derslerini kolay kavrayarak başarılı olmamızı sağlayan yeteneklerimizden birinin analitik düşünme becerisi olduğunu söyleyebiliriz.
  • Analitik düşünme becerisi gelişmiş kişiler sorgulayıcıdır ve araştırmaya yatkındır. Toplumsal olarak doğruluğu kabul görmüş (belki de yanlış olan) bilgileri dahi sorgulamaktan çekinmezler. Bu sayede doğrunun yer, zaman, duruma göre değişkenlik gösterebileceğini görürler ve içinde bulundukları şartlara göre en doğru kararları verirler.
  • Bir bilginin veya davranış biçiminin doğruluğuna kanaat getirmenin en iyi yolu analitik düşünme yapısıyla sorgulamaktır. Aksi durumda bağnazlık, ezbercilik ve benzeri tehditler söz konusudur. Sorgulama ve araştırma becerisine sahip olmayan toplulukların soyut kavramları doğru yorumlama işlevi de zayıftır.
  • Analitik düşünme becerisi, hayatımızda karşılaştığımız problemlere karşı sağlıklı çözümler geliştirmemize de olanak verir. Problemin çıkış noktası, sebepleri, doğurduğu sonuçlar, çözüm önerileri, çözüm yolları, arzulanan sonuçlar gibi probleme dair alt başlıklar tek tek değerlendirildiğinde problemin ortadan kaldırılma olasılığı artar.
  • Analitik düşünme becerisine sahip olmak, özellikle iş ilanlarında sık sık kendini gösteren bir maddedir. Tıpkı sosyal yaşantımızda olduğu gibi iş hayatımız da eleştirel ve çözüm odaklı düşünmeyi gerektirir. Mesela, iyi yöneticilerin analitik düşünme becerileri de iyidir.

Özetlemek Gerekirse:

Analitik düşünme becerisi: Bireyin aklını doğru kullanabilme ve buna bağlı olarak okul, iş, sosyal yaşamında başarılı olabilmesini sağlayan önemli bir beceridir.

Analitik Düşünce Yeteneği Nasıl Geliştirilir?

1-Matematik problemlerini çözmek.

Matematik problemlerini çözmek analitik becerileri geliştirmenin en yaygın yollarından biridir. Matematik problemlerinde size bir bilgi verilir ve bu bilgiyi kullanarak problemin çözümüne ulaşmanız beklenir, aslında bu birazda dedektiflik oyununa benzer ama elbette cevaba ulaşabilmeniz için belli matematiksel kuralları bilmeniz gerekir. Günlük hayatta da matematik problemleri sıklıkla karşımıza çıkar, önemli olan bunları çözmek için zaman ayırmak ve gerekli altyapı eksiklerini tamamlamaktır.

2-Beyin jimnastiği oyunları oynamak.

Bulmaca çözmek sizi sistematik düşünmeye alıştırır ve sonuç olarak düşünme becerinizi geliştirmeye yardımcı olur. Beyin oyunları, eğlenirken aktif olarak analitik becerilerinizi geliştirmenin eğlenceli bir yoludur. Örneğin çapraz bulmaca, kare karalamaca, mantık oyunları, Sudoku ve bunun gibi daha birçok farklı biçimde planlanmış oyunlardan birini tercih edebilirsiniz. Aslında bazı masa oyunları da aynı işi görebilir. Satranç, dama, Go, Scarabble bunlardan birkaçıdır. Günümüzde video oyunları başında zaman geçiren çok. Ancak güzel haber bazı strateji oyunları da analitik düşünceyi geliştirmede işe yarar. 

3-Bir tartışma ya da okuma kulübüne katılın.

Analitik becerileri geliştirmek için bir başka harika yol okumaktır elbette. Ancak eğer bunu sistemli bir grup eşliğinde yaparsanız hem farklı insanlarla bir arada olursunuz, hem de fikirleri, edebiyatı ve sorunları eğlenceli bir ortamda tartışma imkânına sahip olursunuz. Böylece kendinizi daha iyi ifade eder,  diğer kişilerle konuşma ve etkileşimde bulunma becerisine sahip olursunuz. Bu tip sosyal grupları kısa bir araştırma ile birçok yerde bulabilirsiniz. 

Pasif Teknikler Kullanarak

4-Kendiniz için bir veri tabanı oluşturun.

 Ne kadar çok şey öğrenirseniz, dünya hakkında ne kadar çok bilgi sahibi olursanız, karşılaştığınız problemleri anlamak ve çözmek sizin için o kadar kolay olur. Bilginizi arttırmak için farklı konularda çok okumanız, konferanslara, akademik konuşmalara katılmanız, doğru bilgi kaynaklarına ulaşarak internet ağını size fayda sağlayacak biçimde kullanmanız tavsiye olunur. 

5-Düşünmek için vakit ayırın.

Bir karara varmadan önce düşünün, kendinize hiçbir şey yapmadan düşünmek için boş zamanlar ayırın. Girdi ve çıktılara odaklanın, hamle yapmak için acele etmeyin. En kolay ve en hızlı gibi gözüken çözüm bazen en doğru çözüm olmayabilir.

6-Dünya görüşünüzü genişletin.

Bir şeyi sil baştan yapmanız gerekmiyor ve dünya görüşünüz yıllar içinde yaşadığınız toplum tarafından şekillenmiş olabilir. Dünya görüşünüzü genişletmek zaman alır. Ancak dünyaya bakış açınızı değiştirmek, eninde sonunda bilgiyi daha iyi değerlendirmenize ve farklı fikirleri ve sonuçları analiz etmenize yardımcı olur. Dünyada olan biteni anlayabilmek için kendi dini, siyasi ve kültürel gerçeklerinizin dışına çıkmaya çalışın. Sizin görüşünüze uymayan fikirleri anlamaya çalışın. Farklı insanlarla tanışın, yeni kültürler tanıyın mümkün oldukça. Aslında tanıştığınız her yeni kişiyle görüş farklılığında olsanız bile özde ne kadar aynı olduğunuzu görmek bakış açınızı genişletecektir. [6]

7-Bağlantılar arayın.

Günlük hayatımızdaki pek çok şey birbirine bağlı. Doğada ve çevrenizde gerçekleşen olaylar arasındaki bağlantıları keşfederek, analitik becerilerinizi geliştirmeye yardımcı olursunuz. Nedenleri, sonuçları, benzerlikleri düşünün. Görünenin ötesine bakın. Öğrendiğiniz yeni bilgiler ile eski bilgilerinizi bütünleştirin. Tarihi olaylar ile günümüzde yaşanan olaylar arasındaki ilişkileri fark edin. 

8-Ayrıntılara dikkat edin.

Detaylara odaklanmak analitik becerilerin gelişiminde son derece önemlidir. Örneğin, bir ormanda dolanırken tek tek  ağaçları ve onların birbirinden farklılığını görmeye çalışın. Yeni insanlarla tanışırken isimlerini, neler giydiklerini ve onları herkesten farklı kılan özellikleri aklınızda tutun.

9-Sorgulayın.

Karşınıza çıkan yeni bilgileri olduğu gibi, kabul etmeyin, nedenlerini anlamaya çalışın, eleştirisel bakın, asla kolay yola kaçıp ezberlemeyin. 

Kazandığınız Becerileri Hayata Geçirme

10-Yeni sorumlulukları üstlenin.

Analitik becerilerinizi düzeltmek için biraz zaman harcadıktan sonra, onları yeni sorumluluklar alarak sınava sokun. Akademik, kişisel veya mesleki yaşamınızda yeni görevler almak, üzerinde çalışmakta olduğunuz becerileri geliştirmenize olanak tanır. Yeni bir iş başvurusunda bulunun. Bazı gönüllü çalışmalar üstlenin. Bu gönüllü çalışmalar analitik becerilerinizi kullanmanıza ve başkalarına yardım etmenize olanak sağlayacaktır.

11- Kendinize meydan okuyun.

Karmaşık sorunları yardım almadan çözmeye çalışın. Bir matematik problemini hesaplamak için bir hesap makinesi kullanmak yerine, kafanızda veya kağıda uygulayın. En kolay çözüm yolundan kaçının. Bunun yerine, bir şeyi çözmenin zor yolunu seçerek kendinizi test edin. 

12-Çevrenizdeki insanları da  analitik düşünme konusunda bilgilendirin. 

Yukarıdaki maddelerde belirttiğimiz gibi, polisiye romanlar okumak analitik düşünme yeteneğimizi geliştirir. Aynı şekilde, bir olayı aydınlatmaya çalışan dedektif-polis filmleri de analitik düşünme yeteneği gelişimi açısından egzersiz niteliğindedir. Okumanın daha etkili olduğunu da hatırlatmış olalım.

Mesela eğitmenlerin, Dostoyevski’nin cinayet içeren ünlü romanı Suç ve Ceza’yı öğrencilere neden tavsiye ettiğini merak ediyor olabilirsiniz. Sebebi, analitik düşünme yeteneğine katkı sağlamaktır.

Değerlendirmek ister misiniz?

0 points
Upvote Downvote

KIYAMETİ KOPARMAYA ÇALIŞAN BİR AVUÇ DELİNİN HİKAYESİ

Yıldız Teknik Üniversitesi Öğrenci Mutluluk Endexi